

27
Uzunluk 0.78 m, genişlik künk seviyesinde 0.4 m’ye kadar inceltilmiş, orijinalde 0.18 m’dir.
28
0.41x0.46 m, 0.32x0.30 m.
29
290.22 m kotundadır.
30
Ölçülebilen uzunlukları güneyden kuzeye doğru sırasıyla 0.70 m, 1.35 m, 2.10 m, 1.30 m’dir.
duvarının 291.26 m kotunda doğu
batı doğrultulu 1.37x0.35 m ölçüle-
rinde traverten ve çaytaşı örgülü du-
var çıkıntısı bu alanın orijinal kulla-
nımda da var olduğunu göstermesi
bakımından önemlidir.
Son kullanım aşamasında exedra-
ya dönüştürülen apsidal planlı ha-
vuzun kuzey dış duvarında ve orta
aksında yer alan, su dağıtım ter-
minalinden iki ana künk ile batı ve
doğuya ayrılan taban altına döşenen
küçük çaplı künklerle dağıtım ya-
pılmıştır. Bu künklerden kuzeydo-
ğudaki traverten kemerli çeşmenin
önünden ve batıda yine taban sevi-
yesinde hatlar şeklinde döşenmiştir.
Ana künklerden doğudaki 0.28 m,
batıdaki ise 0.40 m çapında olup
künklerin içinde yoğun kullanımı
gösteren ortalama 4-8 cm kalınlı-
ğındaki kalker tabakası oluşmuştur.
Batıya su sağlayan ana borunun di-
ğerine göre daha önce yapıldığını
hem içinde oluşan kalker kalınlığı
hem de cidar kalınlığının fazla ol-
ması teyit etmektedir. İki ana kün-
gü birbirinden ayıran mermer bir
blokta
27
olasılıkla farklı zamanlar-
da yapıldıklarına işaret etmektedir.
Terminalin geç dönemde ekleme
olarak yapılan batı duvarının içeri-
sinden geçen bir adet pişmiş toprak
künkte, batıdaki mekanlara su sağ-
landığını gösterir.
V) Traian Nymphaeumu’nun
Kuzeyinde ve Batı Yanında Yer
Alan Mekânlar (Resim 1-2, 16,
22-23, 26-28)
Traian Nympaheumu Su Dağıtım
Terminali’nin kuzeyinde ve mey-
dandan batıya uzanan caddenin
Kuzey Portiği’nin gerisinde yer alan
mekânlarda yapılan çalışmaların
amacı mekânların mevcut halini or-
taya çıkarmak, kullanım işlevlerini
ve evrelerini belirlemek, meydan ve
Traian Nymphaeumu ile bağlan-
tısını tespit etmektir. Bu amaçlar
doğrultusunda öncelikle Su Dağı-
tım Terminali’nin kuzeyinde yer
alan mekânda 6x2.70 m’lik alanda
çalışma yapılmıştır. Çalışma sonun-
da ortaya çıkartılan mekânın güney
duvarı su dağıtım terminalinin ku-
zey duvarı ile ortak bir kullanım
görürken, doğu duvarı ise Stadyum
Caddesi Batı Portiği sundurma ça-
tısını taşıyan portik gerisindeki
dükkân sıraları ile aynı işlevi gördü-
ğü anlaşılmıştır. Traverten ve tuğla
örgülü mekân duvarları ortalama
1.25 m civarında koruna gelmiştir.
Mekânın 290,97 m kotunda ulaşı-
lan tabanında ise opus spicatum dö-
şemenin var olduğu, bu döşemenin
tahrip olan bölümlerinde ise farklı
ölçülerde olan
28
mermer ve traverten
plakalar yerleştirilerek tamir edildi-
ği görülmüştür. Tabanda yer alan
opus spicatum döşemeler mekânın
son kullanımda dükkân işlevli ol-
duğunu ortaya koymaktadır. Diğer
taraftan Traian Nymphaeumu Su
Dağıtım Terminali’nin hemen batı
kısmında yer alan kazılar sonunda
4.80x2.30 m ölçülerinde olduğu an-
laşılan mekânın duvarları ortalama
1.35 m yüksekliğe ve 0.60 m geniş-
liğe sahip olduğu tespit edilmiştir.
Mekân tabanının sıkıştırılmış sert
zemini üzerinde
29
doğu-batı doğ-
rultulu uzanan 4 adet pişmiş toprak
künk sistemi yer alır. Söz konusu
künkler üzerine zaman içinde kul-
lanıma bağlı tamir, basınç alma ve
temizlemeye yönelik delikler açı-
larak, daha sonra harçlı tıpalarla
kapatıldıkları durum günümüze
ulaşmıştır. Bu künkler
30
mekânın
doğusunu sınırlandıran duvarın al-
tından geçmektedir. Bu durum or-
taya çıkartılan su sisteminin Traian
Nympaheumu Su Dağıtım Termi-
nali ile ilişkili olduğu ve bu sistem-
den yandaki mekânlara su dağıtımı
yapıldığını göstermektedir. Ayrıca
herhangi bir arıza durumunda mü-
dahale edebilmek için mekâna Batı
Cadde Kuzey Portiği’nden bir kapı
açıklığı bırakılmıştır. Mekânda ya-
pılan çalışmalarda ortaya çıkartılan
buluntular, mekânın Su Dağıtım
Resim 22 Traian Nymphaeumu, su dağıtım terminali ile kuzey ve batısında yer alan mekânların kazı sonrası
görünümü
14